The Maccabaean · Vol. II, No. 2 · February 1902
122printed page
scan 70 of 80

סער אלס קרבן ביי דער מינדעסטער קריזיס. ער פערליערט זעהר אפט אין אזא צייט אללעס אויף וואס ער האט געהארעוועט און געשפארט זייט יאהרען. דיא קאמערציעלע באנקראט סטאטיס־ טיקס בעשטעטיגען דאס אללעס. אונזערע שונאים וואס קענען ניט אדער ווילען ניט וויסען וויא דער איד איז א געשעפטסמאן, צייגען דארויף אלס בעד־ ווייז, אז דער איד איז אונעהרליך אין געשעפט, ווייל ער צאהלט ניט ביי דער מינדעסטער קריזיס. דיא וואהרהייט איז אבער אז דער איד צאהלט גיכער וויא אן אנדערער, אבער ער קען ניט, ווען ער זאל אפילו טויזענד מאל וועלען, און דערצו, זיינען זיי אויך שלעכטע באנקראטירער, דאס הייסט פאר זיך. זעלטען איז עס ווען א איד נאך א באנקראט זאל ארויס מיט עפעס געלד. אונזער רע פערטהיידיגער וויעדער בעהויפטען, אז עס גע־ פינען זיך דערפאר מעהר אידישע באנקראטען, ווייל אידען זיינען מעהר געשעפטסלייט אין צאה־ לען אימער א גרעסערן פראצענט וויא דער ניט־ איד. אין דעם ליעגט א האלבע וואהרהייט, און דיעזע איז, אז דאס ביסעל קאפיטאל וואס דער איד האט איז געלייגט און ער ארבייט זיין גאנ־ צעס לעבען און בעצאהלט דאפיר צעהן מאהל מעהר וויא ער האט גענומען. און סוף כל סוף בלייבט ער ערשט שולדיג דאס קערן. דער ניט־ אידישער קויפמאן וויעדער געהט ניט אריין אין געשעפט ביז ער איז ניט גוט בעוואפענט מיט זיין אייגענעם קאפיטאל, פאר וועלכען ער דארף ער־ שטענס ניט צאהלען דעם הויטשינדערישען פרא־ צענט, אונד צווייטענס ביי דיא קריזיס איז ער אים שטאנדע צו בלייבען אויפ'ן פלאט'ן און אבוואר־ טען ביז דיא ענדערונג וועט קומען.

דער איד אין ווארק־שאפ.

אונזערע בעלי מלאכות ליידען פון א מערקוויר-דיגען פערצווייפלונג. דער פעהלער ליענט ניט אין דעם וואס זיי האבען ניט גענוג פעהיגקייטען אדער פלייס, זאנדערן אין זייער אונפאלקאמענען טעכנישען בילדונג. וויא קען א איד, אונטער דיא אומשטענדען ווערען א געאיבטער בעל־מלאכה? ער האט קיינע ספעציעלע אינדוסטריעלע קבלות. אין גהעטא האט ער זיך בעשעפטיגט מיט דער נויטווענדיגסטע אונד איינפאכסטע מלאכה. דיא בעסערע ארבייט איז פערפערטיגט געווארען פון דיא גילדיעס, אונד דיא גילדיעס האבען ניט אויפ'ן גענומען קיין אידען. זאגאר דאמאלס ווען מען

אהן האפנונג און ער ווייס אליין ניט וויא דאס איזמעגליך געווען נאך איבער צו לעבען א טאג. איךבעהויפטע אז דער לופטמענש איז א ספעציעלעראידישער טיפ. דיא ענגלישע שטאדט איז בע־קאנט מיט דעם לאופער, מיט דעם לעדיג געהער,וועלכער ווארט אין דיא שטראסען אדער ביי דיאטהירען פון פובליק הייזער און ווארט דארט אויףא געלעגענהייט צו חאפען אן עהרליכע אדער אונדעהרליכע פענני. געאפעל האט אמאל געקענטאיהר „לאצאראנע“, וועלכער איז געגאנגען אביסעלחאפען פיש, אביסעל געבעטעלט, אביסעל געגנב'עטאון ארום געגאנגען לעדיג זעהר פיעל. אבער פוןדיעזען ארט לעבען, וואס שטעהט צווישען פרא־פעסיאנעלע בעטלעריי און פערברעכען, אונטער־שיידעט זיך דער אידישער לופטמענש דערמיטוואס ער איז פאלקאמען עהרליך, בערייט און פער־הינ צו ארבייטען, נאר ער איז אויסגעשלאסען פוןדיעזען רעכט וואס וואלט איהם געגעבען דיא מעג־ליכקייט צו עסען א שטיקעל ברויט במנוחה. פיער־לע לופט מענשען צוזאמען בילדען א לופטפאלק.ווירקליך דאס אידישע פאלק איז א לופטפאלק.עס איז בוכשטעבליך אזוי, ווייל דער איד האטניט קיין קוואדראט פוס באדען וואס ער קען אָנ־רופען אלס זיין לאנד, ער געהערט בלויז צו דערלופט. פון דער אנדערער זייט וויעדער, דאס הייסטפיגוראטיוו, ווייל ער האט קיין פעסטען עקאנאמי־שען באדען אונטער זיינע פיס, און ער לעבט פון מאָןצו טאג אויף נסים ונפלאות, ניט פון קיין זי־כערער עקזיסטענץ.

אידען אלס סוחרים.

מען רופט אידען א פאלק פון סוחרים.מיר האבען אבער דיעזען טיטעל ניט פערדיענט ווען עסהאנדעלט זיך פון עקספארטען.

דער איד איז בלויז בעשעפטיגט אין ריטייל האנדעל. עס זיינען דא פיעלע אידישע שטעדט וואו יעדער אידישער סוחר איז זיין אייגענער קונה. אפילו דארט וואו ער קען שוין קריגען זיין שכן פאר א קונה, איז דאס געשעפט זעהר אונזיכער, ווייל דער איד האט ערשטענס זעהר א שלעכטע השנה וויא צו מאכען געשעפטען, און צווייטענס מאכט ער געשעפטען אהן קאפיטאל. ער ארבייט מיט קרעדיט, וועלכעס ער האט וויא געוועהנליך אימטער דאפיר ווייל ער איז עהרליך, פעהיג, פלייסיג און שפארזאם. אבער אזוי וויא קיין אייגענע נעס קאפיטאל האט ער ניט, פאלט ער דער ערש"