The Maccabaean · Vol. II, No. 2 · February 1902
119printed page
scan 67 of 80
Facsimile · scan 67 of 80
Scan of p. 119
Text · transcribed from the scan

נאציאן זאל בעזיצען א היבשע צאהל מהאלער מיליאנערן, ווייל זייער פערמענען העלפט צו דעם אלנעמיינעם צושטאנד פון לעבען פון דייטשען פאלק. וואס פרינץ ביסמארק האט געזאגט איך בער דיא דייטשען, איז אמת איבער אלע פעלקער. דיא מיליאנערען פון א נאנצעס פאלק זיינען דער ווערטה און נוצען פון דיעזען פאלק, זאנאר דאן ווען דיא מיליאנערן אינטערעסירען זיך ניט מיט דעם פאלק. זיי האבען קיין אנדערן אויסוועג ניט, נאר צו ערהויבען דעם גייסטיגען צושטאנד פון פאלק, ענטוויקלען זיין קונסט, און פערשטארקערן זיינע עקאנאמישע קרעפטען. בלויז מיט אן אנדערש פאלק איז דאס ניט דער פאלק, דאן אנדערש צו האבען מהאלער-מיליאנערען האט עס הערשער מיליאנערען, וועלכע בריינגען ניט דעם נוצען פון אלגעמיינער טהעטיגקייט.

ווען א אידישער מיליאנער מהוט שוין יא אפילו אמאל עפעס ספעציעל פיר אידען, איז זיין מהאט, מייסטענטהיילס, א קללה אנשטאט א ברכה. ער ניט נדבות און דאס האדעוועט אויס שנארערס; אדער ער גרינדעט נאר קאלאניען און לענט דארט אריין אזא מין קונסטשטיק, אז עס קומט אויס צום סוף, דאס דיא ערשטע פעהיגע און אונאבהענגיגע ארבייטער, ווען זייא ווילען ווייטער אזוי זיין, מאכט ער זיי בעסער פאר בעטלערס. דאס טרוירינסטע פון אללעמען איז, וואס א אידישער מיליאנער לאזט צוריק הונדערטער מיליאנען ספעציעל פיר דעם אידישען פאלק, נאר דאס פערמענען בלייבט אונטער אזעלכע קאנדיציאנען, אז אנשטאט וואס דאס זאל בריינגען א ישועה, פיהרט עס צו דיא שרעקליכסטע רעזולטאטען. אויף דיעזער ארט מוזען מיר זאגען אז מיר זיינען געצוואונגען צו זעהן א דיעזער גרויסער צאל אידישע מיליאנערען, א גרופע פון דיא ערנסטע שונאי ישראל.

ציונים פליכטען צו אידען.

איהר זעהט אלזא, אז דאס וואס מיר ערפאה־ רען, ווען מיר קוקען אריין טיעף אין דער אידישער לאגע, איז הערצרייסענד. מיר קומען צו דער טרויריגער איבערצייגונג, אז מיר זיינען א נאציאן פון פערארעמטע אביונים, מיט דיא נייסטיגע מתנות פון א נאבלער נאציאן. וויא קען א בעט־ לער־פאלק זיך אנשטרענגען נאכצוקומען דיא פאר־ דערונגען וואס ציוניזמוס פארדערט פון איהם? וויא קענען אונגעבילדעטע ארבייטער, סוחרים אהן געלד, און אלע אנדערע שוואכע עלעמענטען,

זיינען ניטצליך. אונזערע שונאים זאגען אז מירקענען נאר ניט לייסטען און בריינגען קיין נומצעןדער געזעללשאפט. אונזערע פריינדע בעהויפטעןאז מיר קענען לייסטען גוטעס און בריינגען יע נוט־צען. דיא גלייכגילטיגע זאגען: „וואס פאר א נומצעסלייסטען דיא אידען? וואס פאר א נומצען בריינגעןזיי אונז? ניעמאנד, וויא עס זעהט אויס, שיינט צובעטערקען וויא גרויזאם דיעזער שטאנד־פונקט איז.אבער וואס נאך פאר א נאציאן אין דער וועלט האטיעמאנד געוואגט צו פרעגען: „וואס טויגען זיי?“וואו נאך האט מען געהערט אז א געוויסע גרופמענשען איז פערפליכטעט צו דיענען צו א געוויסעןצוועק? א פאלק איז דיא ענדע פון א גרופירונג. עסלעבט ניט צו שאדען אנדערע. עס שאדעט אויך קייןאנדערע דערפאר, ווייל עס וויל ניט ארויסרופען קייןקנאה ושנאה, וואס קען פיהרען צו זיין פערניכטונג.אבער עס מוז קיינעם ניט דיענען צו קיין צוועק אדערציעלען. עס דארף ניט קויפען זיין עקזיסטענץ אדערדאס רעכט צו עקזיסטירען דערמיט וואס עס זאלנומצען צו דעם צוועק פון אנדערע. בלויז מיר מוזעןבעווייזען, אז מיר האבען נור דערפאר א רעכט צו עקזיסטירען, ווייל מיר מהון אנדערע טובות. יא, בלויזמיר האבען קיין רעכט צו לעבען נאר פיר זיך אלליין.מיר זיינען דיא נאטירליכע דיענער פון אללע נאציאנען,וועמען דער מייסטער קען ענטלאסען ווען ער רעכענטאז מען בריינגט איהם מעהר קיין נומצען, מיט אויסנאהמעוואס אפילו ווען ער זאלל אונז פריהער אנצייגען זייןאבזיכט, האבען מיר ניט קיין אויסוועג, וויא אנדערעדיענער, צו זוכען א נייעם בעל־הבית.

מיר ציוניסטען זיינען דיא ערשטע וואס בעמי־הען זיך איינצופיהרען אזא סיסטעם, וואס זאלל אונז לכל־הפחות געבען דיא מעגליכקייט צו האבען וואו אוועק צו לעגען דעם מיעדען קאפ, ווען דער בעל־הבית וועט אונז זאגען, אז ער דארף אונז מעהר ניט. ציוניזם איז דער שעפפער פון א סיס־טעם, וועלכער וועט ענדערן דעם צושטאנד אויף אזוי ווייט, דאס ווען דער אידישער דיענער וועט זיך זעהן אונטערדריקט פון זיין בעל־הבית, וועט דער איד שוין קענען זאגען, אז ער האט בעשלאסען איך בערצולאזען זיין העררן, וועלכען ער האט געדיענט אזוי לאנג.

דיא אידישע גבירים.

פרינץ ביסמארק האט אמאל נעזאנט אין א גע־שפרעך, אז ער וואלט זעהר וועלען דיא דייטשע