The Maccabaean · Vol. II, No. 2 · February 1902
118printed page
scan 66 of 80
118
THE MACCABÆAN.
| February, 1902.

זיי קענען ניט בעסער לעבען. ווער וואלט נעהאם דעם מוטה צו פרעדינען פיר האלב-פערהונגערטע, האלב-נאקעטע מענשען און זיי זאגען: „ברידער, נעהרט אייך נוט, קליידעם אייך ווארעם, לעבט אין מעהר לופטינע, ריינע, בעסער בעלייכטעטע הייזער? אזעלכע עצות קען מען נאך נעבען ווען עס איז דא א מענליכקייט זיי דורכצופיהרען. אנדערע נאציאנען, וועלכע זיינען פיזיש נעזונקען, מוזען נעווארענט ווערען נעגען צו נוט לעבען. מיר וועדער האבען קיין אורזאכע זיך אבצרווענדען פון ליידענשאפטען וואס רואינירען נעזונדהייט און לעבען, ווייל מיר האבען קיינע שעדליכע ליידענ-שאפטען. אים געגענטהייל, אום צו פערזיכערן אז אונזער ראסע זאל ניט ליידען, מוזען מיר זיך צוגעוואהנען צו זאכען וואס מיר בעזיצען ניט — גרויסע ברייטע און ליכטינע וואהנונגען און נוט עסען. אום זיך דערצו צו געוואהנען, איז עס גאר ניט שווער, ווען מיר זאלען נאך האבען דיא מיטלען. דיא פיזישע פערבעסערונג פון דעם אידי-שען פאלק ליגט אין דער געלד-פראגע. ווען דיא אידען וואלטען געווען אין א גוטען צושטאנד, וואלט מען ניט נעטהיג געהאט צו פערליערען ווערטער איבער זייער פיזישער פערבעסערונג. זיי וואלטען מיט דער גרעסטער שנעלליכקייט צוריק-געוואונען זייער פערלוידענע קראפט. פערגלייכט נאך דיא מעכטיגע רייטער, דיא ערשטע קלאססע קריעגער, מענצערס, פריידאיטערס און שווימד-מערס — פערגלייכט זיי נאך מיט דיא אויסגע-מאטערטע אונד אימער הוסטענדע קערפערס פון דער אריענטאלישער געטטא! איהר וועט דאן באלד קריעגען א בעגריף וואס פאר א פיזישע פערבעסערונג עס איז נעטהיג פיר דער אידישער ראסע!

דיא רייכע אידען דארפען נים אונזערע עצות. זיי זיינען אזוי וועניג אידען, אז מען דארף זיי בייר נאהע נאך נים אריין רעכנען אין חשבון כל-זמן מיר ריידען פון אידען. זיי זיינען ליידענשאפטליכע יענערס און אנהענגער פון אללערליי ספארטס. יעדער איד וואס קען ערשפארען א ביסעל נעלד און א לעערע שטונדע, ראטהען מיר איהם נאך אמאל ער זאל זיך פלייסיג נעהטען צו נימנאסטיק. דיא אידעע פון א מוסקולעזע יודענטהום איז דא רעקאמענדירט געווארען; עס איז בעפאלגט גע־ ווארען פון דער געבילדעטער אידישער יונגענד, וועלכע וועט, אהנע צווייפעל, דאס נאך ווייטער פערברייטען. לויט א מיטטהיילונג פובליצירט אין

שאפען א מונטערעס, האפנונגפאללעס אונד ענער- נישעס פאלק, און אויפבויען א מעכטיגע און נייע געזעללשאפט? אבער וויא דיא זאך איז, זיינען דיעזע און ניט קיין אנדערע דיא עלעמענטען מיט וועלכע מיר געהן צו דער ארבייט, און עס איז זעלבסטפערשטענדליך אז דער ציוניזמוס מוס זיי א קרעפטיגען, זיי מאכען עקאנאמיש פעהיגער, דאר מיט זיי זאלען קענען נוטצען בריינגען וויא זיי זיי נען יעצט אים שטנדער.

דאס איז אונזער ענטפער צו יענע קריטיקער וועל-כע ווילען נים וויסען פון דיא זאגענאנטע נעגענ-ווערטיגע ציעלען פון ציוניזמוס מיר מוזען זיי אזוי ענטפערן, ווייל זיי צערשמעטערן אונזער מאכט און ווענדען אב אונזערע מיטארבייטער פון דעם ווירקליכען צוועק.

ניעטאנד וועט אבלייקענען, אז איך, מעהר וויא אן אנדערער, בין אים שטאנדע צו נעבען א ריכ-טינען און בענלייכטען אורטהייל איבער דעם בא-זיילער פראנראס. מיר, וועלכע האבען אויסנעאר-בייט דיעזען פראנראס קענען נעבען דיא פערזיכער-רונג, דאס ווען מיר האבען אללעס דורכשטודירט וואס קען פיהרען צום ציוניסטישען צוועק, האבען מיר פאר אלעמען אויסנערעכענט דיא ארגאניזא-ציאנען פון דיא עקאנאמישע קרעפטען אונד דיא עקאנאמישע פערשטערקונגען פון דיא אידען.

דיא פיזישע פערבעסערונג.

דער פונקט אין פראגראם, מיט וועלכען איך, אלס גענעראל רעפארטער, בין פערטרויט געוואר- רען, רעדט מיט דעם וואהרען אידישען גייסט אי- בער בעסערונג פון דעם אידישען פאלק. ערלויבט מיר פריהער צו רעדען איבער דיא עקאנאמישע פער- בעסערונג. עס איז דיא ערשטע און וויכטיגסטע פאפליכט. דיא פיזישע אונד גייסטיגע פערבעסער- רונג וועט שוין שפעטער במילא קומען. זאגט נים אז דיא עקאנאמישע פערבעסערונג מוז שטעהען אין דער דריטער רייהע, ווייל עס איז דיא שווער- סטע. „אהן געלד קען מען נים חתונה האבען“, זאגט א אידישעס שפריכווארט. „אין קמח אין תורה“ לערנט מען אונז אין פרקי אבות. עס איז גרויזאם צו רעדען איבער דער פיזישער פערבעסער- רונג פון ארימע טייפלען, וועלכע זיינען אזוי אב- געמאטערטע פון הונגער, וועלכע לעבען אין פינ- סטעדע לעכער, שמוטץ און פערפעסטעטע לופט, נים נים דערפאר ווייל זיי זיינען דערצו געוואהנט, נאר