The Maccabaean · Vol. II, No. 1 · January 1902
50printed page
scan 50 of 52

דר. מאקס נארדוי אונד דער ציוניזמוס.

ווענען דער קאָלאָניאַל באַנק האט נאָרדוי נע־ זאָנט אז דיא טערקישע רעניערונג איז געווען גרייט אריינצונעהן אין א געשעפט מיט דיא פאָרשטע־ הער פון ציוניזמוס, נאָר ווייל דיא אידישע גבירים שטעהען פון ווייטען אָדער שטערן נאָך דעם ציונ־ יזמוס, דארום האבען דיא פאָרשטעהער ניט דיא געטהיגע מיטלען כדי צו בעקומען דעם טשארטער און אנדערע רעכטע און לגאטעס אין ארץ ישראל. יעדענפאלם, רעכענט נאָרדוי, איז דיא אויספיה־ רונג פון דיא ציוניסטישע פּלענער נאָר אבהענגיג אין דער צייט, און סוף כל סוף וועט דאס אידישע פאלק אליין קענען בעשטעהן פאר זיך.

ערשטענס דארף דיא באנק, זאגט נא רדוי, א נ־ הויבען ארבייטען אין דיא ערטער וואו דיא אידען דארפען איהר הילף, דאס הייסט אין רוסלאנד, אין טירקיי דארף דיא באנק ניט ארבייטען, ביז מען וועט ניט בעקומען קיין געזיכערטע רעכטע. יעדענפאלס וועט אויף'ן קומענדיגען קא נגרעסס געווא הר ווערען וויא עס הא לטען דיא פא ליטישע אונטערהאנדלונגען און וואס מען האט צו טהון ווייטער. וועגען ווינטער צייט וועט דיא צאהל פון דיא דעלעגאטען זיין קליין, נאר דאס וועט ברינגען דערצו, אז מען זאל ארבייטען מיושב־ דיגער און טיכטיגער.

דער מיטארבייטער פון "אדעסקאי נאװאסטי" האט גערעדט מיט דר. נארדוי וועגען פינפטען קאנגרעסס. דר. נארדוי רעכענט, אז דער קאנגרעס וועט זיך איבערהויפט בעשעפטיגען מיט פראגען, וועלכע זיינען נוגע דיא אינווענדיגע ארגאניזאציאן און איינארדנונג פון דער עקאנאמישער אונד קולטור ארבייט פון דיא ציוניסטען. נארדוי מיינט, אז וואס שטארקער דיא ציוניסטישע ארגאניזאציאן וועט זיין, וואס מעהר מען וועט ארגען פאר דיא ערציעהונג פון פאלק, וועט מען אידען. עס איז נויטהיג אז דער ציוניזמוס זאל זיין ניט נאר א קולטורקראפט, נאר אויף א פאליטישע קראפט מיט וועלכער מען מוז זיך רעכענען. דער ציוניזמוס, וועלכער וויל קיינעם ניט שאדען אדער אויסנארען, דארף ניט מורא האבען אן מען זאלל איהם שטערען אדער קוקען אויף איהם קרום. אללע וועלען פריהער אדער שפעטער קומען צו דער דעה, אז דיא מאסען אידען, וועלכע האבען ניט קיין ברויט און קיין רעכט, זיינען א שווערע משא וויא פאר דיא מדינה אזוי אויף פאר זייערע אייגענע ברידער, און אז מען דארף דארום אמאל מאכען א סוף פון אזא אוננאטירליכער לאגע.

א אידישער פראטעסט.

שפיעלמאן איז פון דעם ערשטען ענגלישען רע־ גיערונגס פערטרעטער אויפגעפא רדערט געווא רען נאך פ עטערסבורג צו רייזען און דא רטען צו א ר־ גאנזירען דיא ענגלישע קונסטאבטהיילונג אין דער אויסשטעלונג. מר. שפיעלמאן האט דארויף גע־ ענטפערט, אז אזוי וויא ער איז אים ווערט ער בעריהרט פון דיא שטרענגע אויסגאהמסגעזעטצע וואס עקזיסטירען אין רוסלאנד געגען דיא אידען און ער קען דערפאר ניט א נגעהויבן דיא איינלא־ דונג פיר דיא אויפגאבע. דער ענגלישער פערטרעטער האט זיך צוליעב

דער ענגלישער פערטרעטער האָט זיך צוליבע

מר. איזידאר שפיעלמאן, וועלכער איז אין דערגאנצער וועלט בעקאנט אלס איינער פון דיאגרעסטע אויטאריטען פון קונסט אין ענגלאנד אוןוועלכער איז געווען איינער פון דיא ענגלישע פער־טרעטערס פיר דיא קונסט־אבטהיילונג אויף דערפאריזער וועלט אויסשטעלונג און אויף אין אנ־דערע לענדער, האט אין דיא לעצטע טעג געהאטדיא געלעגענהייט דער רוסישען רעגירונג א פער־דייענטען פאטש אין פנים צו געבען.אין פעטערסבורג זאל נעכסטעס יאהר נעהאל־טען ווערען א גרויסע אויסשטעללונג, און מר.

אין פעטערסבורג זאל געכסטעס יאהר געהאל־ טען ווערען א גרויסע אויסשטעלונג, און מר.